IJzertekort Symptomen En Hoe Verhelpen?




Auteur: Pedro
Gepubliceerd: februari 9, 2016 om 10:15 pm
Laatste update: januari 22, 2019

Wat is ijzertekort?

rode bloedcellen ijzertekortAnemie ontstaat wanneer er minder rode bloedcellen in het bloed aanwezig zijn dan nodig zijn. Anemie door ijzertekort is de meest bekende vorm van anemie. Het komt voor wanneer het lichaam een ijzertekort heeft.

Het lichaam heeft ijzer nodig om de proteïne hemoglobine aan te maken. Deze proteïne is verantwoordelijk voor het transporteren van zuurstof naar de verschillende delen van het lichaam. Dit is van groot belang voor het normaal functioneren van elke cel en elk weefsel in het lichaam.

Wanneer niet genoeg ijzer in het lichaam aanwezig is en in het bloed, kan de rest van het lichaam niet voldoende zuurstof krijgen. Hoewel de aandoening zeer vaak voorkomt, zijn toch veel mensen niet op de hoogte dat ze een ijzertekort anemie hebben. Het is mogelijk dat men jaren deze symptomen heeft van een ijzertekort zonder echt te weten wat de oorzaak ervan is.

Bij vrouwen die nog menstrueren komt dit heel vaak voor. Dan is natuurlijk de meest voorkomende oorzaak dat ze bloed en dus ijzer verliezen tijdens de menstruatie. Wanneer de voeding dit niet genoeg gaat compenseren hebben ze meteen een tekort aan ijzer. De aandoening wordt meestal behandeld met ijzer supplementen.

We zullen echter niet meteen denken dat we met een ijzertekort te maken hebben. De symptomen zijn hoofdzakelijk vermoeidheid. Die kunnen makkelijk worden verward met andere problemen. We kunnen bijvoorbeeld een minder goede nachtrust gehad hebben. En denken dan meteen dat we gewoon meer moeten slapen. Toch zijn er nog een groot aantal andere symptomen die kunnen in de richting wijzen van een gebrek aan ijzer.

Wat is de oorzaak van een ijzertekort anemie?

Bloedarmoede of anemie is bijna altijd te wijten aan een ijzertekort. Er zijn veel redenen waarom mensen een tekort aan ijzer kunnen hebben. Die zijn bijvoorbeeld :

Lees ook :  Plantaardige en Dierlijke bronnen van IJzervoeding

Te weinig ijzer innemen via voeding

ijzervoeding vleesDoor te weinig ijzer te eten via de voeding gedurende een langere periode kan dat een tekort veroorzaken. Voeding zoals vlees, eieren en bladgroenten bevatten een ruime hoeveelheid ijzer. Omdat ijzer essentieel is voor de groei hebben kleine kinderen en zwangere vrouwen meer ijzer nodig dan volwassenen.

Voor mannen is de aanbevolen hoeveelheid 8 mg per dag. Vrouwen hebben veel hogere hoeveelheden nodig omdat zij net bij de risicogroepen horen voor een ijzertekort. Ook zullen ze meer ijzer verliezen via de menstruatie bijvoorbeeld. Ze hebben ook hogere hoeveelheden nodig tijdens de zwangerschap. Zwangere vrouwen hebben 28 mg per dag nodig. En vruchtbare vrouwen die niet zwanger zijn hebben 18 mg per dag nodig.

Bloedverlies door menstruatie

Vrouwen die veel bloed verliezen tijdens de menstruatie kunnen daardoor heel wat ijzer verliezen en uiteindelijk wanneer dit niet wordt gecompenseerd via de extra inname door voeding. Een tekort aan ijzer hebben. Zeker bij het begin van de menstruatie verliezen vrouwen vaak enorme hoeveelheden. Wanneer we weten dat ijzer vooral in het bloed te vinden is, en dan wel in de rode bloedcellen. Dan kunnen we makkelijk vaststellen dat vruchtbare vrouwen een verhoogd risico op een ijzergebrek hebben. Om die reden is het aangeraden voor vrouwen die nog steeds in hun vruchtbare periode verblijven, om toch zeker 18 mg per dag in te nemen via de voeding of via een supplement.

Zwangerschap

Wanneer vrouwen de zwangerschap beginnen met een gematigde hoeveelheid ijzer of met een licht tekort, dan zullen ze uiteindelijk een ernstig tekort ontwikkelen. Dat komt doordat ze niet alleen meer bloed nodig hebben voor de baby. Maar ook zelf meer energie en zuurstof nodig hebben voor alle organen die de zwangerschap helpen ondersteunen. Zwangere vrouwen dienen daarom te zorgen voor 28 mg per dag. Dat is een relatief hoge hoeveelheid. De meeste zwangere vrouwen zullen daarom een supplement gebruiken. Omdat het enorm moeilijk is om deze hoeveelheid elke dag te kunnen innemen. Een ijzertekort is moeilijk te vermijden tijdens de zwangerschap wanneer we geen supplement gebruiken.

Inwendige bloedingen

Bepaalde medische aandoeningen kunnen inwendige bloedingen doen ontstaan. Dat kan leiden tot een ijzertekort en uiteindelijk bloedarmoede of anemie. Voorbeelden zijn een maagzweer, een darmontsteking of darmkanker. Het overmatig gebruik van pijnstillers kan ook leiden tot bloedingen in de maag.

Dat zijn niet altijd ernstige problemen maar kunnen er wel voor zorgen dat we met een ijzergebrek te maken krijgen. Het is moeilijk om vast te stellen of we last hebben van inwendige bloedingen. We kunnen het echter wel merken wanneer er bloed in de ontlasting of de urine te vinden is. Ook kan de ontlasting heel donker en bijna zwart worden wanneer we te maken hebben met inwendige bloedingen. Het heeft geen zin om een supplement te nemen in deze situatie. Omdat we toch meteen de ingenomen hoeveelheid terug gaan verliezen.

Lees ook :  Moeten vegetariërs ijzertabletten gebruiken? Kans op ijzertekort

Bij het hebben van een inwendige bloeding, of zelfs bij het vermoeden daarvan is het zeer belangrijk dat we ons laten onderzoeken door een arts. In de meeste gevallen gaat het om een onschuldige ontsteking. Maar kan ook een ernstig probleem in de darmen betekenen. Om die reden nemen we beter geen risico en nemen we contact op met een arts.

Geen ijzer kunnen opnemen

Bepaalde aandoeningen of operaties kunnen de darmen zodanig aantasten dat de mogelijkheid om ijzer op te nemen drastisch wordt verminderd of zelfs compleet onmogelijk maakt om nog ijzer op te nemen. Zelfs wanneer je genoeg ijzer krijgt via de voeding. Bepaalde operaties aan de darmen of een maagverkleining kunnen de opname van ijzer aantasten en verminderen. Vaak kan een supplement wel helpen maar in sommige uitzonderlijke gevallen helpt ook dat niet om het ijzertekort op te lossen.

Vegetariërs en veganisten

non-heemijzerVegetariërs en veganisten hebben 10% meer kans op een ijzertekort dan mensen die vlees eten. Normaal zou dit risico een stuk hoger moeten zijn. Maar vegetariërs en veganisten eten bewust gezonder. En hebben daarom niet zo’n hoger risico op een ijzergebrek. Toch kunnen plantaardige ijzerbronnen moeilijker opgenomen worden dan dierlijke ijzerbronnen.


Deel dit artikel met je vrienden:

Volg ons op Social Media:


Dit komt doordat we twee soorten ijzervoeding hebben. We hebben heemijzer en non-heemijzer. Heemijzer vinden we terug in dierlijke voeding. Non-heemijzer vinden we terug in plantaardige voeding. Vegetariërs en veganisten zullen dus hoofdzakelijk non-heemijzer eten. Tenzij ze als vegetariër nog vis eten natuurlijk.

Heemijzer wordt goed door het lichaam opgenomen. Non-heemijzer wordt een stuk minder goed opgenomen door het lichaam. Er bestaat echter een hulpmiddel om non-heemijzer op te nemen. We kunnen vitamine C toevoegen aan de maaltijd. Dat zal ervoor zorgen dat we non-heemijzer beter opnemen en zal het risico op een ijzertekort verlagen.

Wie heeft een verhoogd risico op ijzertekort?

menstruatie ijzertekortIJzertekort is een vaak voorkomend probleem en kan voorkomen zowel bij mannen als bij vrouwen van elke leeftijd en elke etniciteit. Sommige mensen hebben echter een groter risico op een ijzertekort.

  • Vrouwen die nog menstrueren
  • Zwangere vrouwen
  • Mensen met een ongezond dieet
  • Mensen die heel vaak bloed doneren
  • Kinderen waaronder kinderen die te vroeg zijn geboren en kinderen die heel snel gegroeid zijn in een korte tijd.
  • Vegetariërs die vlees niet gaan vervangen met een andere bron van ijzer of zeer slecht non-heem-ijzer opname hebben.
Lees ook :  IJzertekort vermijden bij kinderen

Wanneer je denkt risico te lopen op een ijzertekort kan je meer ijzer gaan nemen via de voeding. Een supplement nemen, of een bloedtest laten uitvoeren.

Wat zijn de symptomen van ijzertekort?

De symptomen van een tekort aan ijzer kunnen variëren van zeer mild in het begin, zodanig dat je ze niet eens opmerkt. Volgens onderzoek zijn bijna alle mensen niet op de hoogte van hun (mild) tekort aan ijzer en bloedarmoede.

De symptomen van middelmatige tot ernstig tekort aan ijzer zijn :

  • Vermoeidheid
  • Zwakte
  • Broze huid
  • Kortademigheid
  • Duizeligheid
  • Sterke neiging om aarde of klei te eten (vooral bij kinderen)
  • Gezwollen of ontstoken tong
  • Koude handen en voeten
  • Snelle en onregelmatige hartslag
  • Broze nagels
  • Hoofdpijn

vermoeidheidDe symptomen zullen hoofdzakelijk beginnen met vermoeidheid. Wanneer de rode bloedcellen onvoldoende worden aangemaakt zal er minder zuurstof worden getransporteerd, per pomp van het hart. Dus zal het hart harder moeten werken. Dit leidt uiteindelijk tot vermoeidheid en kan ook een onregelmatige hartslag veroorzaken.

Verder zullen onze spieren zwakker worden door de verminderde hoeveelheid zuurstof. Ook op het zenuwstelsel heeft het ijzertekort een grote invloed. Dit kunnen we merken aan bepaalde prikkels die de spieren ontvangen zonder enige reden. Te vergelijken met de prik van een injectie.

Onze huid zal ook witter of bleker worden. Dit komt doordat de rode bloedcellen verantwoordelijk zijn voor de roze kleur van de huid. Wanneer we minder rode bloedcellen hebben die heen en weer bewegen doorheen onze bloedvaten, zal de huid bleker worden. In extreme gevallen kan de huid grijs of blauw worden.

Hoe wordt tekort aan ijzer vastgesteld?

Een dokter kan vaststellen of je een tekort aan ijzer hebt. Dit wordt vastgesteld door een test van de bloedcellen. Die gaat dan onder andere controleren hoeveel rode bloedcellen er nog aanwezig zijn. Zal dan afleiden aan de grootte van de bloedcellen of er al dan niet een ijzergebrek aanwezig kan zijn of niet.

Complete test van de bloedcellen

Dit is meestal de eerste test die de dokter zal hanteren. Zij zullen het bloed controleren op de aanwezigheid van :

  • Rode bloedcellen
  • Witte bloedcellen
  • Hemoglobine
  • Hematocriet
  • Bloedplaatjes
Lees ook :  ijzertekort tijdens zwangerschap

Deze test geeft informatie die zeer nuttig kan zijn voor het vaststellen van een tekort.

Het hematocriet in het bloed is het aantal rode bloedcellen. De hoeveelheid hemoglobine en de grootte van de rode bloedcellen

Bij mensen met een tekort zijn de hematocrietwaarden en de hemoglobinewaarden laag. Ook zijn de rode bloedcellen kleiner dan normaal.

Deze bloedtest wordt vaak gedaan als onderdeel van een fysiek onderzoek. Het is een goede indicator van een persoon zijn algemene gezondheid. Het kan ook worden uitgevoerd voorafgaande aan een operatie. Deze test is handig om te bepalen of iemand een ijzertekort heeft. Omdat de meeste mensen zich daarvan niet bewust zijn en dit toch in sommige gevallen gevaarlijk kan zijn omdat bepaalde organen niet genoeg zuurstof kunnen toegediend krijgen.

Andere onderzoeken

Bloedarmoede en een tekort kan meestal worden vastgesteld met een complete bloedtest. De dokter kan misschien nog een andere bloedtest doen om na te gaan hoe erg de bloedarmoede is en kan nuttig zijn om een behandeling te bepalen. Ze kunnen het bloed ook controleren onder een microscoop.

Deze testen zullen bepaalde informatie weergeven

  • Hoeveel er exact in het bloed aanwezig is
  • De kleur en de grootte van de rode bloedcellen
  • Rode bloedcellen zijn bleek wanneer er te weinig ijzer in aanwezig is
  • Ferritine waarden
  • Ferritine is een proteïne die helpt met de opslag van het mineraal in het lichaam. Een lage waarde duidt op weinig ijzer
  • Totale ijzerbindende capaciteit
  • Tranferrine is een proteïne die ijzer gaat transporteren.

Testen voor inwendige bloedingen

Wanneer de dokter vermoedt dat misschien een inwendige bloeding aan de basis ligt voor het tekort kunnen andere onderzoeken nodig zijn. Men zal dan kijken voor bloed in de uitwerpselen. Bloed in de uitwerpselen duidt op een bloeding in de darmen.

IJzertekort bij vrouwen

zwangerschap ijzertekortZwangerschap, sterke menstruele bloedingen en een eventuele vleesboom zijn allemaal redenen waarom vrouwen meer kans maken op het hebben van een ijzertekort.

Hevige menstruele bloedingen komen voor wanneer een vrouw langer of meer bloedt dan vrouwen normaal bloeden tijdens de menstruatie. Typische bloedingen duren 4 tot 5 dagen en de hoeveelheid bloed die verloren gaat bedraagt dan ongeveer 3 soeplepels. Vrouwen met overmatige menstruele bloedingen bloeden meestal meer dan 7 dagen en verliezen dubbel zoveel bloed als normaal. Het spreekt voor zich, wanneer zulke hoge hoeveelheden bloed verloren gaan. Dat het risico op een ijzertekort heel groot wordt. Vaak moeten er dan enorme hoeveelheden vlees of andere ijzervoeding gegeten worden, die vaak niet gehaald worden.

Lees ook :  Traag metabolisme door ijzertekort

Ongeveer 20% van de vrouwen die nog hun menstruatie hebben, hebben een ijzertekort. Zwangere vrouwen hebben nog meer kans om een ijzertekort te hebben omdat ze hogere hoeveelheden nodig hebben voor de groei van hun baby.

Net zoals ijzertekort zijn vleesbomen meestal niet snel op te merken. Hoewel ze meestal voorkomen wanneer tumoren groeien in de baarmoeder. Ze zijn echter niet altijd een kanker. Ze kunnen vaak hevige menstruele bloedingen veroorzaken die uiteindelijk leiden tot een ijzertekort.

Gevolgen van een ijzertekort?

De meeste gevallen van een ijzertekort zijn mild en veroorzaken meestal geen problemen. Het tekort kan vaak makkelijk en snel worden opgelost. Hoewel wanneer bloedarmoede of tekort aan ijzer niet wordt behandeld kan dit leiden tot problemen met de gezondheid.

Waaronder :

Snelle en onregelmatige hartslag

Wanneer je last hebt van een ijzertekort en bloedarmoede dan zal het hart meer bloed moeten pompen om de lage hoeveelheid zuurstof te gaan compenseren. Dit zal leiden tot een onregelmatige hartslag. In bepaalde gevallen kan dit leiden tot een hartaanval of tot een vergroot hart.

Complicaties met de zwangerschap

In bepaalde gevallen van ijzertekort kan een kind vroegtijdig worden geboren of geboren worden met laag geboorte gewicht. De meeste zwangere vrouwen nemen een ijzer supplement om dit te voorkomen.

Vertraagde groei bij kinderen

Kinderen die een relatief groot ijzertekort hebben kunnen problemen krijgen met de groei en ontwikkeling. De groei kan worden vertraagd en ze kunnen zeer snel vatbaar zijn voor infecties en ziektes.

Hoe wordt ijzertekort behandeld?

We kunnen ijzertekort op 2 manieren oplossen. Ofwel gaan we een supplement nemen. Ofwel gaan we meer voeding gaan eten met ijzer.

Supplement met ijzer

Wanneer we het tekort aan ijzer snel willen oplossen kunnen we een supplement nemen. Bij vrouwen is dat nog meer aan te raden dan bij mannen. Althans vrouwen die nog menstrueren. Omdat ze sowieso het mineraal gaan verliezen tijdens de menstruatie dienen ze er al meer in te nemen dan mannen. Als ze dan al een tekort hebben dan wordt het vaak een moeilijke opdracht. Een supplement kan dit dan snel oplossen.

Voeding

Voedingsmiddelen die helpen om een ijzertekort te behandelen :


Deel dit artikel met je vrienden:

Volg ons op Social Media:


  • Rood vlees
  • Donker groene bladgroenten
  • Gedroogd fruit
  • Noten
  • Zaden

Vitamine C helpt om het mineraal op te nemen

vitamine c ijzer opname verbeterenDit geldt vooral voor de non-heem-ijzer. Deze non-heem-ijzer is alle ijzer die in plantaardige voedingsproducten zit.

Lees ook :  Plantaardige en Dierlijke bronnen van IJzervoeding

Vlees bevat heemijzer. Heemijzer is relatief makkelijk door het lichaam op te nemen. Non-heem-ijzer uit groenten en fruit is dus meestal niet door het lichaam op te nemen. Of toch in zeer kleine mate. Echter wanneer we vitamine C gaan gebruiken samen met de non-heemijzer. Dan wordt de opname verzekerd en is die gelijk aan de opname van heemijzer uit vlees.

Geen paniek dus voor de veganisten en vegetariërs die om hun bewuste en positieve voedingskeuze hieronder geen problemen hoeven te lijden. Gebruik altijd vitamine C groenten en fruit in je voeding met ijzer om de opname te verzekeren!

Planteneters kunnen makkelijk met een ijzertekort te maken krijgen indien ze dit niet gaan combineren met vitamine C voeding.

Hoeveel ijzer hebben we nodig per dag?

Mannen hebben zo’n 10 mg per dag nodig. Dat geldt ook voor vrouwen die na de menopauze geen menstruatie meer hebben. Vrouwen die nog steeds hun menstruatie hebben dienen te zorgen voor 15 tot 20 mg per dag. Zwangere vrouwen echter, hebben een stuk meer ijzer nodig. Dat is dan beter zo’n 27 tot 30 mg per dag. Dat geldt ook voor vrouwen die borstvoeding geven.

Let wel, hoge dosissen kunnen giftig zijn. Kinderen jonger dan 14 bijvoorbeeld mogen niet meer dan 40 mg per dag innemen. Voor volwassenen geldt de maximale hoeveelheid 45 mg per dag. Al zijn deze waarden niet nodig. Beter houden we ons aan de aanbevolen dagelijkse doseringen.

De onderliggende inwendige bloeding aanpakken

Eén van de enige oorzaken van een ijzertekort waarbij een supplement niet kan helpen zijn inwendige bloedingen. Ze zullen echter wel helpen, maar je zal hoe dan ook heel veel van het mineraal verliezen. Dus is dat dweilen met de kraan open. De inwendige bloeding aanpakken is de enige oplossing voor dit probleem.

Veranderen van anticonceptiemiddel kan de bloedingen tijdens de menstruatie verminderen. In uiterst extreme gevallen kan een bloedtransfusie het mineraalverlies en bloedverlies snel oplossen.


Close